Մարդու իրավունքների պաշտպանի ներկայացուցիչները ՁՊՎ-ում առանձնազրույց են ունեցել Գորիս համայնքի ղեկավար Առուշ Առուշանյանի հետ, նախաձեռնված է վարույթ
———-
Մարդու իրավունքների պաշտպանի հանձնարարությամբ՝ աշխատակազմի ներկայացուցիչները այսօր Ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Ձերբակալվածներին պահելու վայրում առանձնազրույց են ունեցել Գորիս համայնքի ղեկավար Առուշ Առուշանյանի հետ, ստուգման ենթարկել նրան ազատությունից զրկելու հիմքերն ու իրավունքների ապահովման վիճակը, ինչպես նաև այդ առնչությամբ իրավապահ մարմինների կազմած փաստաթղթերը։
Մասնավորապես, այսօր Առուշ Առուշանյանի փաստաբան Դավիթ Կարապետյանը վաղ առավոտից Պաշտպանի աշխատակազմ է ներկայացրել ահազանգեր այն մասին, որ նրա գտնվելու վայրն անհայտ է և որ հնարավորություն չունի ներգրավվելու քրեական վարույթին՝ Ա.Առուշանյանին իրավաբանական օգնություն ցույց տալու նպատակով: Դրանից բացի, փաստաբանը բարձրացրել է հարց այն մասին, որ նրա նկատմամբ իրականացվող հետապնդումը իրավական հիմնավորում չունի:
Ողջ օրվա ընթացքում Մարդու իրավունքների պաշտպանն անձամբ, ինչպես նաև ներկայացուցիչները մշտական կապի մեջ են եղել Ոստիկանության և Քննչական կոմիտեի հետ, որոնք ապահովել են պատշաճ համագործակցություն Պաշտպանի աշխատակազմի հետ: Ի գիտություն են ընդունվել նաև Առուշ Առուշանյանին ձերբակալելու վերաբերյալ Քննչական կոմիտեի հրապարակային պարզաբանումները:
Օրվա ավարտին փաստաբանները Պաշտպանին են հասցեագրել Առուշ Առուշանյանի ձերբակալմանն ու նրա նկատմամբ նախաձեռնված քրեական հետապնդմանն առնչվող գրավոր բողոք:
Մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմում այս պահին ամփոփվում են ՁՊՎ այցի արդյունքները և փաստաբանների կողմից Պաշտպանին հասցեագրված բողոքները, ինչպես նաև Պաշտպանի աշխատակազմի ուսումնասիրության արդյունքները, որոնց հիման վրա Պաշտպանի իրավասության շրջանակում կձեռնարկվեն անհրաժեշտ միջոցներ:
⚠👉 Համակարգային խնդիրներ Խարբերդի մանկատանը. Մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմի չհայտարարված այցի արդյունքները
➖➖➖➖➖➖➖
Մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմը 2020 թվականի դեկտեմբերին մշտադիտարկման չհայտարարված այց է իրականացրել «Խարբերդի մասնագիտացված մանկատուն» պետական ոչ առևտրային կազմակերպություն:
Մշտադիտարկման արդյունքները, այդ թվում՝ արձանագրված խնդիրները մանրամասն վերլուծվել, ամփոփվել և լուծումների առաջարկներով ուղարկվել են ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությանն ու Խարբերդի մասնագիտացված մանկատան ղեկավարին։
Այցի ընթացքում արձանագրված համակարգային խնդիրներից են՝
◼ հաստատության իրավասու անձնակազմը նշել է, որ զսպման միջոցների կիրառման մատյաններ չեն վարվում, քանի որ զսպման միջոցներ հաստատությունում գործնական չեն կիրառվում: Այս փաստարկը չի կարող ընդունելի լինել: Նախ` Պաշտպանի աշխատակազմի այցի ընթացքում արձանագրվել է հատուկ միջոցի կիրառում: Դրանից բացի, հաստատությունը, լինելով հոգեբուժական բժշկական օգնություն և սպասարկում իրականացնելու լիցենզիա ունեցող պետական ոչ առևտրային կազմակերպություն, պարտավոր է յուրաքանչյուր դեպքով ապահովել զսպման միջոցների կիրառման համար օրենսդրությամբ սահմանված բոլոր պահանջները, այդ թվում՝ մատյանների վարումը: Ուստի, գործընթացի վերահսկողության, մարդու իրավունքների պաշտպանության նպատակով անհրաժեշտ է ներդնել և պատշաճ կերպով վարել զսպման միջոցների կիրառման մատյաններ, ինչպես նաև մեթոդական ուղեցույցներ.
◼ փակ կարանտինային ռեժիմի պատճառով նեղ մասնագիտական ծառայությունների (օրինակ` հոգեբան, լոգոպեդ և այլն) մատուցումն էականորեն նվազել է, ինչը բացասաբար է անդրադարձել սաների առողջական վիճակի վրա: Մինչդեռ, անձնակազմի վկայությամբ, որոշ սաների հոգեկան և ֆիզիկական առողջության արձանագրված դրական դինամիկան հնարավոր է եղել տարիների ընթացքում կանոնավոր և հետևողական իրականացված աշխատանքի արդյունքում: Ուստի, անհրաժեշտ է նախատեսել լրացուցիչ կանոններ հաստատությունում նեղ մասնագիտական ծառայությունների մատուցման ընթացքի կանոնավոր և անխոչընդոտ ապահովման համար.
◼ սաների կարիքների գնահատման առկա գործընթացը չի երաշխավորվում դրանց իրական և անհատականացված լինելը, քանի որ բացակայում են համապատասխան մասնագետների համար նախատեսված ուղեցույցներ կամ այլ կարգավորումներ: Միայն այս դեպքում հնարավոր կլինի յուրաքանչյուր սանի նկատմամբ ցուցաբերել անհատական մոտեցում՝ բացահայտելով նրա զարգացման հնարավորությունները և իրական կարիքները.
◼ սաների խմբերի ձևավորման համար բացակայում են նվազագույն չափորոշիչներ և մեթոդական ուղեցույց: Օրինակ՝ ըստ անձնակազմի՝ որևէ սանի այս կամ այն խմբում ընդգրկվելու համար էական է այն, թե կոնկրետ խմբում աշխատող դայակը կկարողանա կամ պատրաստ է հոգալ տվյալ սանի անձնական հիգիենան, թե ոչ: Արդյունքում, սաների խմբերը գործնականում ձևավորվում են հիմնականում սաների առօրյա խնամքն առավել դյուրին կազմակերպելու մոտեցմամբ, այլ ոչ յուրաքանչյուր սանի զարգացման հնարավորությունները բացահայտելու և դրանց իրացմանը նպաստելու նկատառումներով: Նշված չափորոշիչների և դրանց կիրառման մեթոդաբանության բացակայությունը դժվարացնում է նաև հաստատության տնօրինության աշխատանքը.
◼ բացակայում են չափահաս սաների զբաղվածության ապահովման նպատակային ծրագրեր, ինչի հետևանքով հաստատությունում կազմակերպվող մասնագիտական հմտությունների զարգացման դասընթացները չեն ապահովում սաների ինքնուրույն կյանքի հմտությունների ձեռք բերումը:
Ուստի, անհրաժեշտ է մշակել և ներդնել այնպիսի ծրագրեր, որոնք իրական հնարավորություններ կստեղծեն սաների անկախ և ինքնուրույն կյանքի իրավունքի իրացման համար: Սաների զբաղվածության խնդիրն այցի ընթացքում բարձրաձայնվել է նաև չափահաս սաների, հաստատության աշխատակիցների և տնօրենի կողմից.
◼ որոշ խմբասենյակներ գերծանրաբեռնված են, իսկ ննջարանների և խաղասենյակների առկա բաժանումը ոչ միշտ է ապահովում սաների հանգստի, ինքնուրույն և մասնավոր կյանքի նկատմամբ հարգանքի իրավունքների իրացման իրական հնարավորություն.
◼ չափահաս և անչափահաս սաները բնակվում են նույն խմբասենյակներում՝ միասին, ինչպես նաև ննջարաններն առանձնացված չեն՝ ըստ սաների սեռի: Վերջինս հատկապես անընդունելի է՝ հաշվի առնելով, այն, որ խնամքի, այդ թվում՝ երեխայի խնամք և իրավունքների պաշտպանություն իրականացնող հաստատություններում արական և իգական սեռի սաների շուրջօրյա համակեցությունը նույն սենյակում չի ապահովում նրանց կենսակերպին և կենցաղին բնորոշ կարիքները՝ պայմանավորված սաների տարիքային, վարքագծային և ֆիզիոլոգիական առանձնահատկություններով:
Առավել ևս պետք է հաշվի առնել, որ, օրինակ, մասնավոր կյանքի նկատմամբ հարգանքի տեսանկյունից անչափահաս իգական սեռի սանը չի կարող գիշերել արական սեռի չափահաս անձի հետ նույն ննջասենյակում կամ օգտվել նույն սանհանգույցից:
◼ սաների հետ աշխատող մասնագետների, այդ թվում՝ դայակների, դաստիարակների քանակը բավարար չեն աշխատանքների առավել արդյունավետ կազմակերպման համար, ինչը բացասական է անդրադառնում թե՛ սաների, թե՛ աշխատակիցների իրավունքների երաշխավորման վրա.
◼ հաստատության աշխատակիցների վարձատրությունը չի համապատասխանում նրանց կողմից իրականացվող և պահանջվող աշխատանքի ծավալներին: Այս խնդիրը և փոխկապակցված այլ հարցերն ուսումնասիրվել են Պաշտպանի աշխատակազմում, մշակվել առաջարկներ և ուղարկվել պետական իրավասու մարմնին:
Նշված խնդիրները բնույթով համակարգային են, տարիների ընթացքում կուտակված և պետության պոզիտիվ պարտավորությունների թերի կատարման արդյունք են: Առկա խնդիրներն էլ լուծվում են առավելապես հաստատության աշխատակիցների բարեխղճությամբ: Մինչդեռ, պետությունը պարտավոր է ներդնել այնպիսի մեխանիզմներ, որոնք լիարժեք կերաշխավորեն հաշմանդամություն ունեցող անձանց բոլոր իրավունքները հավասարապես։ Նման պահանջն էլ ավելի հրատապ է այն դեպքերում, երբ խոսքը պետության հոգածության ներքո գտնվող անձանց իրավունքների իրացման երաշխավորման մասին է:
Մարդու իրավունքների պաշտպանը կարևոր է համարում արձանագրել նաև դրական զարգացումները, մասնավորապես՝
◼ սաների համար իրականացվում է հիպոթերապիայի ծրագիր (բուժական ձիավարության միջոցով վերականգնողական մեթոդ), ինչը կարևոր ազդեցություն է ունենում սաների հոգեկան առողջության, շարժողական իմպուլսների զարգացման տեսանկյունից.
◼ սաներին աջակցող միջոցների, սայլակների տեխնիկական խնդիրները լուծվում են նաև արտաքին ֆինանսական միջոցներ ներգրավելու, իսկ որոշ դեպքերում՝ անգամ աշխատակիցների միջոցներով: Բացասական է այն, որ այս նպատակով հանրային միջոցների հատկացման գործընթացն արդյունավետ չէ.
◼ հաստատության սաները մասնակցում են տարբեր խմբակների, օրինակ, ստեղծագործական, արհեստագործական և այլն, ինչպես նաև մասնագիտական հմտությունների դասընթացների, որոնց համար անհրաժեշտ պարագաները, նյութերը հիմնականում ապահովվում են հաստատության կողմից իրականացվող մասնավոր կամ միջազգային համագործակցային ծրագրերի միջոցով.
◼ չնայած պետության կողմից հատկացված ֆինանսական միջոցների սղությանը՝ սաների խնամքի և հաստատության սանիտարահիգիենիկ բավարար վիճակն ապահովելու համար անհրաժեշտ հիգիենիկ պարագաների և միջոցների չբավարարող քանակը ձեռք է բերվում բարերարների, մասնավոր կազմակերպությունների հետ հաստատության համագործակցության արդյունքում:
Միջազգային ադրբեջանալեզու լրատվամիջոցները ևս սկսել են անդրադառնալ Հայաստանի մարդու իրավունքների պաշտպանի հայտարարություններին կապված նրա հետ, որ Սյունիքում սահմանների հետ կապված գործընթացը խախտում է բնակիչների իրավունքները: Խոսքը նաև վերաբերում է Սյունիքում ադրբեջանական զինված ուժերի, ցուցանակների, դրոշների ներկայության անթույլատրելիության վերաբերյալ։
BBC-ի ադրբեջանական ծառայությունը ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանի հայտարարությանն ի պատասխան արել է սեփական մեկնաբանությունը, թե Ադրբեջանի իշխանությունները չեն արձագանքել այդ «մեղադրանքին»։ Այդ կերպ փորձ է արվել հիմնավորել, թե Մարդու իրավունքների պաշտպանի հայտարարություններն առ այն, որ սահմանների հետ կապված գործընթացի պատճառով ՀՀ Սյունիքի մարզի սահմանային բնակիչների իրավունքները խախտվել կամ վտանգվել են, հիմնազուրկ են:
Հղումը` https://www.bbc.com/azeri/azerbaijan-55992656
ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանը ևս մեկ անգամ հաստատակամ արձանագրում է, որ ՀՀ Սյունիքի և Գեղարքունիքի մարզերում Ադրբեջանի հետ սահմանների հետ կապված գործընթացը չի բխում իրավունքի գերակայությունից ու հակասում է միջազգային իրավունքի հիմքերին, ապացուցվում է նաև այդ մարզերում սահմանային դարձած գյուղերի բնակիչների իրավունքների կոպիտ խախտումներով կամ խախտման լուրջ վտանգներով:
Գլխավոր տրամաբանությունը միևնույն է շարունակում է մնալ այն, որ սահմանների որոշման գործընթացը չի կարող խաթարել սահմանային բնակավայրերի բնակիչների բնականոն կյանքի պայմանները, չի կարող խախտել նրանց իրավունքները:
Այստեղ հարցը վերաբերում է ոչ միայն մարդկանց իրավունքներին տների ու հողատարածքների, այլ նաև ջրային ռեսուրսների, կենսական հաղորդակցության միջոցների նկատմամբ և այլն:
Պետք է հաշվարկվեն նաև բոլոր հնարավոր վնասները, որ մարդը կամ գործարարությամբ զբաղվող անձը կարող է կրել. այս ամենը նույնպես պետք է դառնա միջազգային բանակցությունների ու քննարկումների առարկա:
Մարդու համար չեն կարող առաջանալ այնպիսի պայմաններ, որոնք խաթարում են իր բնականոն կյանքն իր իսկ մշտական բնակավայրում միայն այն պատճառով, որ իր իրավունքները հաշվի չեն առնվել սահմանների հետ կապված ինչ-որ գործընթացի պատճառով:
🇦🇲, 🇬🇧, 🇷🇺
Այսօրվա հավաքներին ընդառաջ ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանի դիրքորոշումները երկրում տեղի ունեցող իրադարձությունների վերաբերյալ
1. Հայաստանի Հանրապետությունում բոլոր իրադարձությունները պետք է զարգանան բացառապես ժողովրդավարական ճանապարհով՝ մարդու իրավունքների նկատմամբ անվերապահ հարգանքի ու համերաշխության պայմաններում՝ հիմքում ունենալով Սահմանադրությունն ու իրավունքի գերակայության պահանջները:
Անմիջական ժողովրդավարությունից զատ, հիմնարար նշանակություն ունի նաև ներկայացուցչական ժողովրդավարությունը, որը հռչակված է ՀՀ Սահմանադրությամբ՝ որպես հիմնարար սկզբունք ու դա պետք է իրացվի ժողովրդավարական հաստատությունների աշխատանքով:
2. Ուստի, անփոխարինելի է ժողովրդավարական հաստատությունների ու առաջին հերթին խորհրդարանի դերը մանավանդ խորհրդարանական կառավարման համակարգ ունեցող երկրում:
3. Բարդ ու ճգնաժամային իրավիճակներում խորհրդարանը հավասարակշռող ու զսպող, առկա խնդիրների ինստիտուցիոնալ լուծումներ ապահովող հաստատություն է:
Խորհրդարանի պասիվությունը բացասական է ազդում իրավիճակի խաղաղ հանգուցալուծման վրա և իրադարձությունների զարգացումը մղում է ժողովրդավարական հաստատություններից դուրս, ինչն էլ իր հերթին կարող է մեծացնել լարվածությունը: Այն պետք է լինի ակտիվ ու նախաձեռնողական:
4. Հետևաբար, այս օրերին Ազգային ժողովը պետք է լինի Հայաստանում ժողովրդավարական զարգացումների անկասելիության հիմնարար երաշխավորը:
5. Մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմի դիտարկումներն արձանագրում են, որ երկրում առկա է անհանդուրժողականության բարձր մակարդակ ու լարվածություն: Սոցիալական ցանցերում շարունակվում են վիրավորանքներն ու ատելության խոսքը, տարբեր հարցերում փոխադարձ մեղադրանքները՝ առողջ կամ մասնագիտական քննարկումների գրեթե լիակատար բացակայության պայմաններում:
Սրան ավելանում է նաև տարբեր կողմերի որոշ հանրային գործիչների անթույլատրելի կերպով անհանդուրժողականությունն ավելացնող հանրային խոսքն ու ելույթները:
6. Մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմն այսօր ևս իրականացնելու է թե՛ իշխանության, թե՛ ընդդիմության կազմակերպմամբ տեղի ունենալիք հավաքների դիտարկումներ:
7. Խաղաղ հավաքների ազատության հիմնարար նպատակներից է ապահովել հանրային քննարկման հարթակ և բողոքի բաց արտահայտման հնարավորություն, հատկապես եթե տեղի է ունենում հանրային նշանակության այնպիսի իրադարձություն, որին հասարակությունը անհրաժեշտ է համարում հրատապ արձագանքել:
Խաղաղ հավաքների ազատությունը երաշխավորված է ՀՀ Սահմանադրությամբ և ՀՀ ստանձնած միջազգային պարտավորություններով:
8. Մարդու իրավունքների պաշտպանը հատուկ է ընդգծում, որ պետությունն է կրում խաղաղ հավաքների ազատությունը և հավաքների մասնակիցների անվտանգությունը երաշխավորելու պոզիտիվ պարտավորություն: Սա մեր երկրի միջազգային պարտավորությունն է:
9. Քանի որ այսօր տեղի են ունենալու հակընդդեմ հավաքներ, Մարդու իրավունքների պաշտպանը հատուկ է մեջբերում Եվրոպայի խորհրդի իրավական չափանիշները. հակընդդեմ հավաքների դեպքում շեշտադրումը պետք է դրվի պետության պարտավորության վրա պաշտպանելու ու ապահովելու դրանցից յուրաքանչյուրը, և պետությունը պարտավոր է հատկացնել համարժեք ռեսուրսներ ու նպաստել դրանց իրացմանը:
Սրանով հանդերձ, նույնիսկ «բախման անմիջական վտանգը» չի կարող ինքնաբերաբար պատճառ դառնալ նույն ժամանակահատվածում և տարածքում իրականացվող հավաքներից մեկի արգելման համար:
10. Ոստիկանության պարտականությունն է հակընդդեմ հավաքների դեպքում դրանցից յուրաքանչյուրի մասնակիցների պաշտպանությունը հակընդդեմ որևէ հավաքի կամ ակցիայի մասնակիցների հարձակումներից կամ բռնությունից, նրանց անվտանգության ապահովումը:
11. Այս առումով, խնդրահարույց էր, օրինակ, այն, որ 2021թ. փետրվարի 25-ին Հանրապետության հրապարակից տեղի ունեցավ երթ դեպի Ազատության հրապարակ ու այդտեղ առկա՝ ընդդիմության հակընդդեմ հավաքի ընթացքում արձանագրվեցին հավաքների մասնակիցների միջև բախումների մի շարք դեպքեր:
12. Նման զարգացումները պետք է ի սպառ բացառվեն ու դրա ապահովումը պետության պոզիտիվ պարտավորությունն է:
13. Հավաքի կազմակերպիչները պետք է ձեռնպահ մնան այնպիսի գործողություններից, որոնք կարող են հանգեցնել հակընդդեմ հավաքի մասնակիցների հետ բախման, հատկապես եթե առկա է լարվածություն երկու հակընդդեմ հավաքների մասնակիցների միջև:
14. Ուստի, հավաքների կազմակերպիչները՝ անկախ նրանից այդ հավաքներն իշխանության, թե ընդդիմության կազմակերպմամբ են, պարտավոր են ցուցաբերել առավելագույն զգոնություն, դրսևորել զսպվածություն, ամեն ինչ անել, որպեսզի ապահովվի հավաքի խաղաղ բնույթը և բացառվի որևէ տեսակի լարվածության տանող երևույթ:
Պետք հաշվի առնել, որ առանց այն էլ երկիրը գտնվում է հետպատերազմական բարդ շրջանում, իսկ հասարակությունը՝ հասկանալիորեն էմոցիոնալ լարված վիճակում:
15. Թե՛ իշխանության մարմինների, թե՛ ընդդիմության հավաքների ու հնարավոր երթերի ընթացքում կազմակերպիչները պետք է բացառեն վիրավորանքի ու անհանդուրժողականությունն ավելացնող բառապաշար ու գործողություններ:
16. Վերը նշվածից բացի, երեկ ու այսօր Մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմը լրատվամիջոցներում ու սոցիալական ցանցերում արձանագրել է հրապարակումներ, այդ թվում տեսանյութեր այն մասին, որ վարչական ռեսուրսի օգտագործմամբ պետական կառավարման մարմինների ու հատկապես մարզպետարանների միջոցով կազմակերպվում է մարդկանց (այլոց թվում նաև դպրոցներից) մասնակցությունը իշխանության մարմինների կողմից հայտարարված այսօրվա հավաքին:
Նման ահազանգեր են ներկայացվել նաև Մարդու իրավունքների պաշտպանին, ինչպես նաև այդպիսի հրապարակային պնդումներ են արել մի շարք հանրային գործիչներ՝ կապված մարզպետարանների անմիջական ներգրավածության հետ:
17. Առհասարակ, վարչական ռեսուրսի օգտագործմամբ հավաքների կազմակերպումն անթույլատրելի է ու առավել ևս անթույլատրելի է, եթե դա անում են իշխանության մարմիններն իրենց իսկ կազմակերպմամբ տեղի ունեցող հավաքին:
Ուստի, հաշվի առնելով նշված տեղեկությունների զգալի ծավալը, երկրում ստեղծված իրավիճակը ու խաղաղ հավաքների ազատությունը երաշխավորելու պետության պոզիտիվ պարտավորությունը՝ այդ տեղեկությունները պետք է հիմնավոր կերպով հերքվեն հավաքի կազմակերպիչների՝ իշխանության մարմինների կողմից, եթե դրանք չեն համապատասխանում իրականությանը:
18. Մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմը արձանագրել է նաև Ոստիկանության 2021թ. փետրվարի 16-ի հայտարարությունն առ այն, որ որոշ գործատուներ, իրենց լծակներն օգտագործելով, աշխատողներին պարտադրում են մասնակցել ընդդիմության հանրահավաքներին:
Պաշտպանի աշխատակազմն արձանագրել էր նաև սոցիալական ցանցերում հրապարակված նույնաբնույթ տեղեկություններ` կապված 2021թ. փետրվարի 25-ին Հանրապետության հրապարակում իշխանության կազմակերպած հավաքին մարդկանց մասնակցության հետ:
19. Ողջ վերը նշվածի ամփոփմամբ Հայաստանի Մարդու իրավունքների պաշտպանը ևս մեկ անգամ արձանագրում է, որ միայն ժողովրդավարական գործընթացներն են ունակ ապահովել անհանդուրժողականության բացառում, զսպել լարվածությունը և երաշխավորել իրադարձությունների զարգացումը համերաշխության պայմաններում:
Չպետք է որևէ պարագայում թույլ տալ, որպեսզի տեղի ունենան ծայրահեղական բնույթ ունեցող զարգացումներ:
20. Ժողովրդավարությունն ու մարդու իրավունքների համակարգն են ընկած նաև երկրի անվտանգության հիմքում:
21. Մարդու իրավունքներն ու ազատությունները կարող են երաշխավորված լինել միայն ժողովրդավարության պայմաններում:
Արման Թաթոյան
Հայաստանի մարդու իրավունքների պաշտպան
01.03.2021թ.
🇬🇧
Ahead of today’s assemblies, the position of the Human Rights Defender of Armenia on the events taking place in the country
1. All of the events taking place in Armenia must develop exclusively in a democratic way, with utmost respect for human rights, and in conditions of solidarity, based on the Constitution and the rule of law.
In addition to direct democracy, representative democracy is also of fundamental importance, which is proclaimed by the Constitution of the Republic of Armenia as a fundamental principle, and it should be realized through the work of democratic institutions.
2. Thus, the role of the democratic institutions, and specifically that of the Parliament is irreplaceable, especially in a country which has a parliamentary system of governance.
3. During complicated and crisis situations, the Parliament is an institution to balance and restrain, and to ensure institutional solutions to the existing problems.
The passivity of the Parliament has a negative impact on the peaceful resolution of the situation, and it pushes the developments of the situation outside the domain of the democratic institutions, which, in turn, can increase tensions. The Parliament needs to be proactive and should be undertaking relevant initiatives.
4.Therefore, these days, the National Assembly should be the primary guarantor of the inviolability of the democratic developments in Armenia.
5. The observations of the Human Rights Defender’s Office reveal the presence of a high level of intolerance and tension in the country. Insults, hate speech, and mutual accusations on various issues continue on social media in conditions of an almost complete absence of healthy and professional discourse.
In addition to all of this, there are public speeches by certain public figures of different sides, which are causing an increase of the intolerance in an unacceptable manner.
6. Today as well, the Human Rights Defender’s Office will monitor the assemblies organized by both the authorities and the opposition.
7. One of the primary goals of the freedom of peaceful assembly is to provide a platform for public discussions, and to provide an opportunity to openly express grievances, especially if an event of public importance is taking place, as to which, society considers the matter urgent and meriting its response.
The freedom of peaceful assembly is guaranteed by the Constitution, and the international obligations undertaken by the Republic of Armenia.
8. The Human Rights Defender emphasizes the positive obligation of the state to ensure the freedom of assembly and the security of its participants. This is the international obligation of our country.
9. Because counter-demonstrations will take place today, the Human Rights Defender specifically refers to the legal standards of the Council of Europe:
“In the case of counter-demonstrations, the emphasis should be on the duty of the state to protect and ensure each of them, and the state must provide equal resources and facilitate their implementation.”
However, “imminent danger of a clash” should not necessarily be a reason for prohibiting one of the assemblies from taking place at the same time and in the same vicinity.
10. It is the duty of the Police, in case of counter-demonstrations, to protect participants of each assembly from attacks or violence by participants of any counter-demonstration or counter-protest, and to ensure their safety.
11. In this respect, it was problematic, for example, that on February 25, 2021, a rally took place from the Republic Square to Freedom Square, and, during the counter-demonstration occurring in Freedom Square, a number of clashes took place between the participants of the assemblies.
12. Such developments must be eradicated completely and the guarantee of their avoidance is the affirmative obligation of the state.
13. The organizers of the assemblies should refrain from any actions which may lead to a clash with the participants of the counter-demonstration, especially if there is tension between the participants of the two counter-demonstrations.
14. Therefore, the organizers of the demonstrations, regardless of whether they are organized by the authorities or the opposition, are obligated to be extremely vigilant, to show restraint, to do everything possible to ensure the peaceful nature of the assembly, and to exclude from their respective agendas anything which may lead to increasing of tensions.
We must keep in mind that the country is already in a difficult post-war period, and the society is, understandably so, in a heightened state of tension emotionally.
15. During the assemblies and possible rallies of both the authorities and the opposition, the organizers should exclude actions and insulting language that increase intolerance.
16. In addition to the above-referenced, yesterday and today, the Human Rights Defender's Office documented publications in media and social networks, including videos, that through state government bodies, especially through regional administrations, the participation of people (including from schools) in today’s demonstration announced by the authorities, is being organized by the use of administrative resources.
Such alarms were also presented to the Human Rights Defender, whereby a number of such public statements were also made by a number of public figures, and which pertain to the direct involvement of regional administrations.
17. In general, organization of assemblies using administrative resources is impermissible, especially if the authorities do so in the case of an assembly organized by themselves.
Therefore, given the considerable amount of the referenced information, the situation in the country and the positive obligation of the state to guarantee the freedom of peaceful assembly, this information must be substantially refuted by the organizers of the assembly, if these reports are unfounded, and if they do not otherwise correspond to reality.
18. The Office of the Human Rights Defender also recorded the statement of the Police of February 16, 2021, that some employers, using their authority and/or resources, are forcing their employees and/or subordinates to participate in the assemblies of the opposition.
The Defender's Office also recorded similar information published on social networks related to the participation of people in the assembly organized by the authorities in the Republic Square on February 25, 2021.
19. Summarizing all of the above, the Human Rights Defender of Armenia once again emphasizes, that only democratic processes can ensure the elimination of intolerance, restrain tensions, and guarantee the development of the events in conditions of solidarity.
Under no circumstances should extremist developments be allowed to take place.
20. Democracy and human rights system are at the heart of the country's security.
21. Human rights and freedoms can only be guaranteed in a democracy.
Arman Tatoyan
The Human Rights Defender of Armenia
01.03.2021թ.
🇷🇺
В преддверии сегодняшних митингов позиция Защитника прав человека РА о происходящих в стране событиях
1. Все мероприятия в Республике Армения должны проходить исключительно демократическим путем, в условиях безоговорочного уважения и солидарности прав человека, на основе Конституции и требований верховенства закона.
Помимо прямой демократии, представительная демократия также имеет фундаментальное значение, которое провозглашено Конституцией Республики Армения в качестве основополагающего принципа и должно осуществляться через работу демократических институтов.
2. Поэтому роль демократических институтов и, прежде всего, парламента незаменима особенно в стране с парламентской системой правления.
3. В сложных и кризисных ситуациях парламент - это институт, который уравновешивает и сдерживает, обеспечивает институциональные решения существующих проблем. Пассивность парламента негативно сказывается на мирном разрешении ситуации, а развитие событий выталкивает его из демократических институтов, что, в свою очередь, может усилить напряженность. Парламент должен быть активным и инициативным.
4. Поэтому сегодня парламент должен быть основным гарантом неизбежного развития демократии в Армении.
5. Наблюдения аппарата Защитника прав человека указывают на высокий уровень нетерпимости и напряженности в стране. В социальных сетях продолжаются оскорбления и «язык вражды», взаимные обвинения по разным вопросам при полном отсутствии здоровых или профессиональных дискуссий.
К этому добавляются публичные выступления некоторых общественных деятелей, которые усиливают нетерпимость в обществе.
6. Аппарат Защитника прав человека, в том числе сегодня, будет проводить мониторинг митингов организованных как властями, так и оппозицией.
7. Одна из основных целей свободы мирных собраний - предоставление платформы для публичных дебатов, возможность открытого выражения недовольства, особенно если имеет место событие имеющее общественное значение, на которое общественность должна срочно отреагировать.
Свобода мирных собраний гарантируется Конституцией Республики Армения и международными обязательствами взятыми на себя Республикой Армения.
8. Защитник прав человека подчеркивает, что государство несет позитивное обязательство по обеспечению свободы мирных собраний и безопасности участников. Это международное обязательство нашей страны.
9. Поскольку сегодня будут проходить митинги противоборствующих сторон, Защитник прав человека особо ссылается на правовые стандарты Совета Европы. В том случае, когда в одно и тоже время проводятся контр-митинги противоборствующих сторон, государство должно предпринимать меры по защите и обеспечению каждого из них, должно предоставлять необходимые ресурсы и способствовать их осуществлению.
Однако даже «неминуемая опасность столкновения» не может автоматически привести к запрету одного из собраний.
10. Полиция обязана защищать участников любого из митингов в случае контратаки, нападений или насилия протестующих, обеспечивая их безопасность.
11. В этом плане были проблемы, например, 25-го февраля 2021 года прошел марш от Площади Республики до Площади Свободы, во время которого был зарегистрирован ряд столкновений между участниками двух контр-митингов.
12. Такое развитие событий должно быть полностью исключено и его обеспечение является позитивным обязательством государства.
13. Организаторам митинга следует воздерживаться от действий, которые могут привести к столкновению с участниками контр-митинга, особенно при наличии напряженности между участниками двух контр-митингов.
14. Поэтому организаторы митингов, независимо от того, организованы ли они правительством или оппозицией, обязаны проявлять максимальную бдительность, сдержанность и делать все возможное для обеспечения мирного характера митингов, исключая любые проявление напряжения.
Надо учитывать, что страна уже находится в тяжелом послевоенном периоде, а общество по понятным причинам эмоционально напряжено.
15. Как во время митингов и возможных маршей властей, так и во время митингов и возможных маршей оппозиции организаторы должны исключить слова и действия, усиливающие оскорбление и нетерпимость.
16. В дополнение к вышесказанному, вчера и сегодня аппарат Защитника прав человека зафиксировал публикации в СМИ и социальных сетях, в том числе видеоролики о том, что государственные органы и особенно региональные администрации используют административные ресурсы для участия (в том числе школьников) на сегодняшнем митинге организованном властями.
Такие тревожные сигналы были также адресованы Защитнику прав человека, в том числе были сделаны публичные заявление некоторыми общественными деятелеями в связи с непосредственным участием региональных администраций.
17. В целом, организация митингов с использованием административного ресурса недапустима и тем более не допустима, если власти делают это на своих митингах.
Поэтому, учитывая огромный обьем информации, ситуацию в стране и позитивную приверженность государства гарантировать свободу мирных собраний, эта информация должна быть опровергнута организаторами митинга - властями, если они не соответствуют действительности.
18. Аппарат Защитнику прав человека также зафиксировал публикацию полиции 16-го февраля 2021 года о том, что некоторые работօдатели использовали свои рычаги давления, чтобы заставить сотрудников учавствовать на митингах оппозиции.
Аппарат Защитнику прав человека зафиксировал информацию того же содержания, опубликованную в социальных сетях, отноящейся участия людей на митинге организованном властями 25 февраля 2021 года на Площяди Республики.
19. Подытоживая вышесказанное, Защитник Прав человека Армении еще раз заявляет, что только демократические процессы способны обеспечить исключение нетерпимости, снизить напряженность, гарантировать развитие событий мирным путем.
Ни при каких обстоятельствах, нельзя допускать экстремальные развития событий.
20. Демократия и система защиты прав человека являются основой безопасности страны.
21. Права и свободы человека могут быть гарантированы только в условиях демократии.
Арман Татоян
Защитник прав человека в Армении
01.03.2021
Պաշտպանության Նախարարություն
Պաշտոնական
